Cassatie
Een juridisch geschil kan enorme gevolgen hebben. Wat als het hof, de rechter in hoger beroep, in uw nadeel heeft beslist en het volgens u bij het verkeerde eind heeft? Dan is er nog één route: cassatie bij de Hoge Raad.
Cassatie is een vak apart, een eigen discipline. Het draait niet om de feiten, die liggen vast, maar om het recht. Heeft het hof het recht juist toegepast, of is de uitspraak onbegrijpelijk of onvoldoende gemotiveerd? Dat vergt een scherp analytisch oog, diepgaande kennis en ervaring. Maar ook lef: de durf om een gangbare praktijk ter discussie te stellen, of de Hoge Raad een opening te bieden voor rechtsvorming.
Köster Advocaten voert al vele jaren een eigen cassatiepraktijk en opereert op het gehele terrein van het civiele recht met bijzondere aandacht voor arbeidsrecht, ondernemingsrecht, aansprakelijkheidsrecht en huurrecht. Onze cassatieadvocaten stonden aan de wieg van enkele toonaangevende uitspraken van de Hoge Raad.
Denk al na over cassatie als het hoger beroep nog loopt
Denk vanaf het begin na over uw strategie. Niet alles hoeft te eindigen bij de Hoge Raad. Soms is het slimmer om eerder een strategische draai te maken. Daarom denken we het liefst al vroeg mee. Als het kan al voordat het hof uitspraak heeft gedaan, met andere woorden al tijdens de procedure bij rechtbank of hof. Zo houden we van begin af aan rekening met een mogelijke cassatie, en verkleint u de kans op onaangename verrassingen. Procederen is een vak, en dat beheersen wij tot in de puntjes. Cassatie is niet altijd de beste route om te bereiken wat u wilt. Wij onderzoeken met u wat het meest zinvol is. Voor uw onderneming, voor u als ondernemer en/of voor u als particulier.
Wanneer heeft cassatie zin?
Niet elk geschil is geschikt voor cassatie. Het draait om juridische fouten: heeft de rechter het recht verkeerd toegepast, of schiet de motivering tekort? Wij analyseren snel en strategisch of cassatie kansrijk is en/of de beste stap is voor u of uw bedrijf. Geen twijfel, maar een helder advies: doen of niet doen.
Wat betekent cassatie voor u of uw onderneming?
Cassatie is geen doel op zich, maar een middel om uw juridische positie te herstellen. Wij kijken verder dan de procedure alleen: wat levert het u op, wat zijn de risico’s, en welke strategie past het best bij u of uw onderneming? Cassatieberoep heeft alleen zin als u een beter resultaat, een gunstig(er) uitspraak kunt krijgen.
Maatschappelijk betrokken
Al staat uw belang centraal, cassatiezaken hebben regelmatig een zaaksoverstijgend belang. Wij houden bij onze bijstand zoveel mogelijk rekening met de bredere uitwerking/gevolgen, de precedentwerking, van de procedure en staan open voor zaken met een ideële inslag. Ook daarvoor zetten wij ons in. Die verantwoordelijkheid nemen we serieus. Daarom verlenen we ook pro bono bijstand in cassatie aan zaken met grote maatschappelijke betekenis, bijvoorbeeld op het gebied van mensenrechten of milieu.
Wat moet ik doen als ik in hoger beroep heb verloren?
Wilt u weten of uw zaak kansrijk is in cassatie en of u cassatieberoep kunt instellen? Eén scherpe analyse en u weet het. Wij zorgen dat u weet waar u aan toe bent en geven een duidelijk handelingsperspectief.
Track record
- HR 16 mei 2025, ECLI:NL:HR:2025:753
Swanenberg/Steenbeek: WSNP. Art. 350 Fw. Verzoek van schuldeiser tot tussentijdse beëindiging. Feiten en omstandigheden die reden zouden zijn geweest verzoek tot toelating af te wijzen? Goede trouw-toets. Is hof voorbijgegaan aan essentiële stellingen van schuldeiser? - HR 2 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:830
Mahyari/Kosters: Procesrecht. Inzagevordering (art. 843a Rv) na bewijsbeslag. Selectie digitale bescheiden d.m.v. zoektermen; voldoende bepaalde bescheiden? - HR 23 december 2022, ECLI:NL:HR:2022:1929
Sijtsma en Sijtsma/Gedeputeerde Staten: Ruilverkaveling. Art. 70 Wilg. Art. 15 Bilg. Beroep tegen besluit tot vaststelling van ruilplan. Moet rechtbank ‘vol’ beoordelen of gedeputeerde staten rangorde zoals bedoeld in art. 15 lid 2 Bilg hebben toegepast? Oproepen van belanghebbenden ten aanzien van wie het ruilplan wordt gewijzigd indien het beroep gegrond is. - HR 9 september 2022, ECLI:NL:HR:2022:1188, 20/815
Procesrecht. Aansprakelijkheidsrecht; onrechtmatige daad. Herroeping; achterhouden door wederpartij van stukken van beslissende aard (art. 382 onder c Rv). Kan derde die door curator aansprakelijk wordt gesteld (‘Peeters/Gatzen-vordering’) zich met succes verweren door materiële onjuistheid van aan failliet opgelegde belastingaanslag met formele rechtskracht in te roepen? Geval waarin de fiscus nagenoeg de enige onbetaalde crediteur is. Motiveringsklachten. - HR 26 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1757
Consumentenkoop; art. 7:24 BW. Productaansprakelijkheid; afdeling 6.3.3 BW. Tekortkoming verkoper t.a.v. afgeleverde zaak, bestaande in veiligheidsgebrek in onderdeel van die zaak. Doet productaansprakelijkheid van producent van het gebrekkige onderdeel af aan aansprakelijkheid verkoper ingevolge art. 7:24 BW?
- HR 12 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1677, 20/03877, 20/04329
Prejudiciële vragen (art. 392 Rv). Richtlijn consumentenrechten. Moet de rechter bij een op afstand of buiten verkoopruimte gesloten overeenkomst, ambtshalve onderzoeken of is voldaan aan de informatieplichten van art. 6:230m en 6:230v BW? Ambtshalve aan schending van die informatieplichten te verbinden sancties. Komt gehele of gedeeltelijke vernietiging als sanctie in aanmerking? Eisen die in dit verband worden gesteld aan stelplicht van de eisende partij. Moet art. 6:230u BW ambtshalve worden toegepast? - HR 15 oktober 2021, ECLI:NL:HR:2021:1527, 20/01659
Verbintenissenrecht; huwelijksvermogensrecht. Regresvordering op grond van subrogatie. Schuldenaarschap bij hoofdelijke aansprakelijkheid op grond van zogeheten Dozy-clausule bij aangaan huwelijkse voorwaarden staande huwelijk. Art. 6:151 BW. Beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid. Ontstaansmoment van regresvordering uit hoofdelijkheid. - HR 10 januari 2020, ECLI:NL:HR:2020:23, 18/04302
Onrechtmatige daad. Handelen namens een ontbonden commanditaire vennootschap. Toerekening van kennis. Schijn van volmachtverlening? Art. 24 Rv. Heeft het hof de feitelijke grondslag van het verweer aangevuld? - HR 20 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:2026, 18/02868
Procesrecht, executierecht. Kort geding. Vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van een veroordeling tot ontruiming van een hotel-restaurant (art. 438 lid 2 Rv). Maatstaf: misbruik van bevoegdheid op de gronden genoemd in HR 22 april 1983, ECLI:NL:HR:1983:AG4575 (Ritzen/Hoekstra) of ruimere belangenafweging? Verhouding tot schorsingsverzoek art. 351 Rv in hoger beroep en incidenten art. 234 en 235 Rv (HR 30 mei 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC5012 (Newbay/Staat) en HR 20 maart 2015, ECLI:NL:HR:2015:688). - HR 13 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:1940, 18/01945
Procesrecht. Contractenrecht. Vervolg van HR 20 september 2019, ECLI:NL:HR:2019:1408, na verkregen inlichtingen van het hof. Is eindarrest gewezen nadat raadsheer was gedefungeerd? Toepassing HR 13 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:604 en HR 18 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2607 en ECLI:NL:HR:2016:2614 (Meavita). Uitleg overeenkomst. Voorlopig oordeel overeenkomstig taalkundige betekenis van bepaling. - HR 20 september 2019 ECLI:NL:HR:2019:1408
Burgerlijk procesrecht. Raadsheer hof gedefungeerd tussen de in tussenarrest vermelde datum van wijzen (tevens datum pleidooi) en datum uitspraak. Is hof uitgegaan van de juiste betekenis van het begrip ‘wijzen’? Toepassing van HR 18 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2607 en 2614 (Meavita), en HR 13 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:604. Hoge Raad vraagt op de voet van art. 83 RO informatie aan het hof.
- HR 2 juli 2019 ECLI:NL:HR:2019:1062
Strafrecht. Civiele vordering in strafzaak. Erfrecht. Gemeenschap. Bevoegdheid tot instellen vordering door één der erven ten behoeve van de gezamenlijke erfgenamen. Vordering tot schadevergoeding.
- HR 25 januari 2019 ECLI:NL:HR:2019:96, NJ, 2019/58
Procesrecht. Schadebegroting. Vraag of koopovereenkomst tot stand is gekomen. Hoger beroep tegen oordeel over bewijskracht akte in deelvonnis waartegen ook al in een eerder appel was opgekomen. Heeft het hof de ‘éénkeerschieten’-regel (HR 30 maart 2012, ECLI:NL:HR:2012:BU3160) miskend? Daarnaast vordering tot vergoeding van schade. Begroting door hof aan de hand van op internet gevonden gegevens. Schending hoor en wederhoor?
- HR 7 september 2018 ECLI:NL:HR:2018:1435, NJ2018/378
Verbintenissenrecht. Procesrecht. Overname accountantskantoor; koopprijs en managementvergoeding onjuist vastgesteld als gevolg van malversaties verkoper. Niet-toepasselijkheid klachtplicht (art. 7:23 BW). Vaststelling schadevergoeding indien eiser omvang schade onvoldoende heeft onderbouwd; schatting (art. 6:97 BW) of verwijzing naar schadestaatprocedure (art. 612 Rv).
- HR 4 mei 2018 ECLI:NL:HR:2018:688
Personen- en familierecht. Partneralimentatie. Gebrek aan draagkracht voldoende onderbouwd? Waardering van inkomensverklaringen van Belastingdienst Caribisch Nederland.
- HR 24 november 2017 ECLI:NL:HR:2017:3016, AR 2017/6225, NJ 2018/153
Procesrecht/aansprakelijkheidsrecht. Getuigenverhoor; vervanging van raadsheer-commissaris die deel blijft uitmaken van combinatie die eindarrest wijst. Aanwijzingen voor ontbreken van onpartijdigheid? Aansprakelijkheid voor gebrekkige opstal die gebruikt wordt in uitoefening van bedrijf. Art. 6:181 lid 1 BW, art. 6:174 lid 1 BW. Eigenschap van de opstal die door het gebruik van de opstal gevaar oplevert. Verband tussen ontstaan van de schade en uitoefening bedrijf. Precisering van HR 26 november 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM9757, NJ 2010/636 ([B]/Edco).
- HR 13 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2614, NJ 2018/43
Personen- en familierecht. Namenrecht Aruba. Erkenning minderjarige; wijziging geslachtsnaam op grond van art. 1:5 lid 1 BWA. Ongelijke behandeling; verwijzing naar HR 23 september 1988, ECLI:NL:HR:1988:AD0437, NJ 1989/740. Kan rechter voorzien in rechtstekort? Aansluiting bij nog niet ingevoerde art. 1:5g BWA en 1:5b BWA.
- HR 6 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2563, NJ 2017/409
Verbintenissenrecht. Publiekrecht. Onrechtmatige daad. Onrechtmatige daad gemeente door ‘wegbestemmen’ woning in een bestemmingsplan?; ook sprake van wegbestemmen bij bestaand legaal gebruik? Het niet positief bestemmen van een bestaand legaal gebruik moet aangemerkt worden als ‘wegbestemmen’. Van ‘wegbestemmen’ is niet slechts sprake indien het vigerende bestemmingsplan uitdrukkelijk in een bepaald gebruik voorziet en dat gebruik in planologische zin mogelijk maakt en de bestemmingsplanherziening tot intrekking daarvan leidt.
- HR 8 september 2017, ECLI:NL:HR:2017:2277
Civiel recht. Goederenrecht. Erfdienstbaarheid van licht. Akte onduidelijk? Uitleg akte. Betekenis art. 727 BW (oud) BW.
- HR 9 juni 2017 ECLI:NL:HR:2017:1053, JOR 2017/330 m.nt. J. van Bekkum
Onrechtmatige daad/schadevergoeding. Leeghalen van vennootschap door verkoop van activa zonder betaling, waardoor verhaal voor schuldeiser onmogelijk is geworden. Causaal verband, vraag welke verhaalsmogelijkheden er zonder de transactie zouden zijn geweest.
- HR 21 april 2017, ECLI:NL:HR:2017:743, RvdW 2017/527
Contractenrecht. Tekortkoming in nakoming aannemingsovereenkomst. Toepasselijkheid Stabu-voorwaarden; afwijkende afspraken? Art. 6:87 lid 2 BW: is vervangende schadevergoeding gerechtvaardigd, gelet op geringe betekenis van de tekortkoming?
- HR 17 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:270
Personen- en familierecht. Partneralimentatie met terugwerkende kracht verlaagd. Terugbetalingsverplichting? HR 4 maart 2016, ECLI:NL:HR:2016:365. Reiskostenvergoeding die is begrepen in salaris van de man, in aanmerking te nemen bij berekening draagkrachtloos inkomen (of bij vaststelling besteedbaar inkomen)?
- HR 10 juni 2016, ECLI:NL:HR:2016:1136NJ 2016/299 (Renders/Kocken)
Contractenrecht. Verevening Pensioenrechten/Familierecht. Wederzijdse dwaling (art. 6:228 lid 1, onder c, BW). Kenbaarheidsvereiste. Stelplicht en bewijslast.
- HR 1 april 2016, ECLI:NL:HR:2016:543, JOR 2016/213 m.nt. Bergervoet, NJ2016/190
Verbintenissenrecht. Borgtocht; dwaling. Bijzondere zorgplicht van banken jegens particuliere borg (HR 1 juni 1990, ECLI:NL:HR:1990:AB7632, NJ 1991/759). Komt dwaling omtrent beëindiging faillissement hoofdschuldenaar voor rekening van de borg? Art. 6:228 BW. Uitsluitend toekomstige gebeurtenis?
- HR 4 maart 2016, ECLI:NL:HR:2016:365
Personen- en familierecht. Wijziging alimentatie met terugwerkende kracht; behoedzaamheid vereist. Vaste rechtspraak Hoge Raad.
- HR 13 november 2015, NJ 2015, 467
Verbintenissenrecht. Uitleg overeenkomsten. De Haviltexmaatstaf is ook van toepassing indien partijen op de tekst van de overeenkomst haaks op elkaar staande bedoelingen en verwachtingen baseren en geen van beider interpretaties aanstonds volstrekt onaannemelijk is. Het hof had dan ook mede in het licht van de door partijen aangevoerde omstandigheden moeten vaststellen welke betekenis aan de desbetreffende passage in de overeenkomst toekomt.Procesrecht. Het stond de man in beginsel vrij om in hoger beroep een ander standpunt in te nemen dan in eerste aanleg, zonder dat hij ertoe was gehouden hiervoor een rechtvaardiging te geven.
- HR 17 april 2015, RvdW 2015, 555
Internationaal privaatrecht. Rechtsmacht Nederlandse rechter. Ambtshalve onderzoek naar rechtsmacht. Verzoek om verlof tot tenuitvoerlegging buitenlands arbitraal vonnis (art. 1076 Rv). Verbonden met de rechtssfeer van Nederland (art. 3 onder c Rv). Verjaring of verval van bevoegdheid tot tenuitvoerlegging krachtens recht van het land waar arbitraal vonnis is gewezen: weigeringsgrond voor erkenning of tenuitvoerlegging? Art. 1076 lid 1 onder A en B Rv. Verdeling bewijslast. Bewijsaanbod, beroep op schriftelijk bewijs.
- HR 11 juli 2014, JOR 2015/64
Vennootschapsrecht. Verkrijging eigen aandelen. Behoeft een verplichting tot inkoop van eigen aandelen een statutaire grondslag? art. 2:98 BW.
- HR 22 november 2013, NJ 2014, 69, m.nt PvS
Faillissementsrecht. Opzegging bedrijfsruimtehuur door curator na faillissement huurder, art. 39 Fw. Regelmatige wijze van beëindiging. Jegens boedel geen recht op vergoeding gemiste huur, ook niet op grond van contractueel beding in kader van sale-and-leasebacktransactie tussen huurder en verhuurder.
- HR 4 oktober 2013, NJ 2013, 479
IE-recht / Aansprakelijkheidsrecht. Publicatie portret zonder toestemming geportretteerde. Recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer versus recht op vrijheid van meningsuiting en persvrijheid; art. 8 en 10 EVRM. Afweging van fundamentele rechten. Maatstaf. Immateriële schadevergoeding. Met de onderhavige onrechtmatige perspublicatie is aantasting in de persoon gegeven; art. 6:106 lid 1 onder b BW.
- HR 3 mei 2013, NJ 2013, 572
Aanbestedingsrecht. Private aanbesteding. Inrichting aanbestedingsprocedure; contractsvrijheid. Partijen in beginsel vrij om toepasselijkheid gelijkheidsbeginsel en transparantiebeginsel uit te sluiten. Mogelijkheid van beroep op onaanvaardbaarheid uitsluiting; bijzondere omstandigheden.
- HR 21 december 2012, JA 2013, 41, JOR 2013, 93, NJ 2013,237
Aansprakelijkheidsrecht. Fiscale advisering. Schadevergoeding wegens beroepsfout. Kansschade of proportionele aansprakelijkheid? Noodzaak condicio-sine-qua-non-verband tussen aansprakelijkheid scheppende gebeurtenis (normschending) en verlies kans op succes.
Veelgestelde vragen over cassatie
Ik heb bij het hof verloren; kan ik nog iets doen?
Ja, dat kan. Tegen een einduitspraak van het hof kunt u cassatieberoep, een gewoon rechtsmiddel, instellen bij de Hoge Raad. Daarmee legt u de vraag voor of de uitspraak berust op een onjuiste rechtsopvatting of onvoldoende, of onbegrijpelijk is gemotiveerd.
Wat is cassatie en wat is het niet?
Cassatie is geen derde ronde waarin feiten opnieuw worden vastgesteld en gewogen of gewaardeerd. De Hoge Raad is geen feitenrechter en stelt de feiten dus niet opnieuw vast, maar toetst of het recht juist is toegepast en of de uitspraak voldoende is gemotiveerd. Het oordeel van het hof kan dus niet zomaar over, maar kan wel sneuvelen als dit getuigt van een onjuiste rechtsopvatting of een gebrekkige motivering.
Hoe snel moet ik beslissen?
Sneller dan de meeste mensen denken. Na de uitspraak van het hof loopt een cassatietermijn, en die is hard. Belangrijker nog: een cassatieadvocaat moet vóór hij cassatieberoep instelt eerst het dossier bestuderen, de klachten formuleren en de juiste vindplaatsen achterhalen. Dat kost tijd. Wacht dus niet tot het laatste moment, maar neem op tijd contact op.
Hoelang duurt een cassatieprocedure?
In de regel een jaar tot anderhalf jaar, afhankelijk van de zaak. De procedure verloopt vrijwel volledig schriftelijk; een mondelinge behandeling vindt in beginsel niet plaats.
Wie mag cassatieberoep instellen?
Alleen een cassatieadvocaat. Dat is een advocaat bij de Hoge Raad. Uw eigen advocaat kan u dus niet in cassatie bijstaan, maar wij werken graag met hem of haar samen. Vaak schakelen partijen ons al in een eerder stadium in, zodat de cassatiekansen vanaf het begin worden meegewogen.
Hoe verloopt een cassatieprocedure?
De procedure begint met een procesinleiding waarin alle cassatieklachten staan. Daarna volgen het verweer, een schriftelijke toelichting van beide kanten (eventueel nog re- en dupliek) en de conclusie van de procureur-generaal. Op die conclusie mogen partijen nog kort reageren. Vervolgens doet de Hoge Raad uitspraak: hij verwerpt het beroep, of vernietigt de uitspraak en doet de zaak zelf af of verwijst die naar een ander hof.
onze Cassatie experts
ontdek alle expertises
hoe kunnen we u helpen?
We nemen binnen een werkdag contact met u op